જનજાતીય બાબતોના મંત્રાલયે આજે હાઇબ્રિડ વર્કશોપ મોડમાં જનજાતીય ભાષાઓ અંગે કાર્યકારી જૂથની પ્રથમ બેઠક યોજી હતી. આ બેઠકની અધ્યક્ષતા જનજાતીય બાબતોના મંત્રાલયના સચિવ શ્રીમતી રંજના ચોપરાએ કરી હતી.
બેઠકમાં ભાષા સમિતિના અધ્યક્ષ પદ્મશ્રી ચામૂ કૃષ્ણ શાસ્ત્રી અને સાહિત્ય અકાદમીના પૂર્વ સચિવ ડૉ. કે. શ્રીનિવાસ રાવ સહિત દેશભરના પ્રખ્યાત ભાષાશાસ્ત્રીઓ, શિક્ષણવિદો, સંશોધકો અને સમુદાયના ભાષા પ્રેક્ટિશનરોએ ભાગ લીધો હતો.
મંત્રાલય દ્વારા સેન્ટ્રલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઇન્ડિયન લેંગ્વેજિસ (CIIL), દિલ્હી, ધારવાડ અને કાનપુર ખાતેના ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ્સ ઓફ ટેકનોલોજી (IITs), તેજપુર યુનિવર્સિટી, મણિપુર યુનિવર્સિટી, આસામ યુનિવર્સિટી, સિક્કિમ યુનિવર્સિટી, લિવિંગ ટંગ્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર એન્ડેન્જર્ડ લેંગ્વેજિસ, કાઉન્સિલ ફોર ડાયવર્સિટી એન્ડ ઇનોવેશન (CoDIN) અને ભાષા સમિતિ સહિતની અગ્રણી સંસ્થાઓના સભ્યો સાથે આ વર્કિંગ ગ્રુપની રચના કરવામાં આવી હતી.
આ વર્કિંગ ગ્રુપ દેશભરમાં જનજાતીય ભાષાઓના દસ્તાવેજીકરણ, સંરક્ષણ, સંશોધન અને પ્રચાર-પ્રસાર માટેના પ્રયાસોનું માર્ગદર્શન કરશે.
ભાષા સંરક્ષણ અને સમુદાયની ભાગીદારી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત: બેઠકમાં બોલતા, જનજાતીય બાબતોના મંત્રાલયના સચિવ શ્રીમતી રંજના ચોપરાએ જનજાતીય સમુદાયો વચ્ચે કલ્યાણકારી પહેલોની પહોંચ અને અસરકારક વિતરણમાં સુધારો કરવા માટે ભાષાના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.
તેમણે નોંધ્યું હતું કે ‘આદિ વાણી’, જે પ્રેક્ટિશનરો અને વહીવટકર્તાઓ માટે અનુવાદ સાધન તરીકે શરૂ થઈ હતી, તે કોર્પોરા, પ્રાઇમર્સ, શબ્દકોશો અને સામુદાયિક વાર્તાઓને એકસાથે લાવતી એક વ્યાપક ભાષા રિપોઝિટરી તરીકે વિકસિત થવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
તેમણે પ્રારંભિક વર્ષો દરમિયાન શીખવાના અંતરને દૂર કરવામાં માતૃભાષા આધારિત બહુભાષી શિક્ષણના મહત્વ પર પણ ભાર મૂક્યો હતો અને પ્રયાસોનું પુનરાવર્તન ટાળીને, સંસ્થાઓ અને વિદ્વાનો દ્વારા અગાઉ હાથ ધરવામાં આવેલા કામને એક સામાન્ય મંચ પર એકસાથે લાવવા આહ્વાન કર્યું હતું.
જનજાતીય ભાષા દસ્તાવેજીકરણ માટેનો રોડમેપ: આ પહેલનો સંદર્ભ રજૂ કરતા, સંયુક્ત સચિવે જનજાતીય સમુદાયોની સમૃદ્ધ ભાષાકીય વિવિધતા અને તેમની ભાષાઓના દસ્તાવેજીકરણ અને સંરક્ષણની જરૂરિયાત પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.
તેમણે વર્કિંગ ગ્રુપ માટે સૂચિત માળખાની રૂપરેખા આપી હતી, જેમાં જનજાતીય ભાષાઓની રાષ્ટ્રીય બેઝલાઇન, સંશોધન અને શિષ્યવૃત્તિ, ડિજિટલ દસ્તાવેજીકરણ અને ભાષા તકનીક, મૌખિક પરંપરાઓ અને સાંસ્કૃતિક સંસાધનોનું સમુદાય સંચાલિત દસ્તાવેજીકરણ, બહુભાષી શિક્ષણ અને શિક્ષણ સામગ્રી, તથા ટ્રાઇબલ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ્સ (TRIs), યુનિવર્સિટીઓ અને અન્ય સંસ્થાઓ વચ્ચેની ભાગીદારીનો સમાવેશ થાય છે.
About The Author
